Yağışlar %60 Azaldı, Tarım Takvimi Değişti: Hububat Üretimi Tehdit Altında!
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, Güneydoğu Anadolu'da iklim krizi nedeniyle tarım takvimi değiştiğini belirti.
Editör: Urfa Haber 63
26 Kasım 2025 - 17:04
Güneydoğu Anadolu’da iklim değişikliği, tarım takvimini altüst etti. Bu yıl, geleneksel hububat ekimleri Ekim ayı yerine Kasım-Aralık ayına sarkarken, bölgedeki çiftçiler verim kaybı ve su sıkıntısı gibi büyük zorluklarla karşı karşıya. Uzmanlar, iklim krizi nedeniyle tarımda %30’a varan verim kaybı yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
İKLİM KRİZİ TARIM TAKVİMİNİ DEĞİŞTİRDİ
Şanlıurfa ve çevresindeki hububat ekimleri, artık geleneksel Ekim ayında değil, Kasım ve Aralık aylarında yapılıyor. Bu, geçmiş 30 yılın verileriyle karşılaştırıldığında 30-45 günlük bir gecikmeyi gösteriyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2023-2025 dönemi tarımsal iklim analizleri, bu kaymanın iklim krizi kaynaklı sistematik bir değişim olduğunu doğruluyor.
YAĞIŞLAR %60 AZALDI, SICAKLIK 3 DERECE ARTIŞ GÖSTERDİ
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, çarpıcı bir uyarıda bulundu.
MGM 2024 raporuna göre, Şanlıurfa'da 2024-2025 tarım yılı yağış toplamı 158 mm olarak bekleniyor. Uzun yıllar ortalaması ise 430 mm. Güneydoğu Anadolu’da yağışlar %50-60 azaldı.
Sıcaklık Artışı: 2025 yılı için Türkiye geneli ortalama sıcaklık +2,1°C arttı. Güneydoğu Anadolu’da ise sıcaklık sapması +2,5-3,0°C arasında. Özellikle buğdayın başaklanma döneminde 30°C üzeri sıcaklıklar buğdaya büyük zarar verdi.
VERİM KAYBI RİSKİ: %30’A VARAN DÜŞÜŞ!
Türkiye Ziraat Odaları Birliği, bu yıl buğdayda %20-30 oranında verim kaybı bekliyor. Arpada ise %25 verim kaybı öngörülüyor. Kıraç alanlarda ise verim kaybı %60’a kadar çıkabilir.
Yağışsız Gün Sayısı: 2025 yılı itibariyle Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır ve Batman illerinde yağışlı gün sayısı ortalama 10-15 gün azaldı.
Ziraat odaları ve üretici birlikleri, son 50 yılın en kurak tarım sezonunu yaşadıklarını bildiriyor. TARSİM kapsamı dışındaki üreticiler için ekonomik risk %50’nin üzerinde. Çiftçiler, bu yılki verim kaybı nedeniyle büyük zorluklar yaşıyor.
Bu tablo yalnızca çiftçilerin değil, soframızdaki ekmeğin geleceğini de tehdit ediyor. Uzmanlar, sürdürülebilir su yönetimi ve iklim uyumlu tarım politikaları gibi acil tedbirlerin alınması gerektiğini vurguluyor.
ÖNERİLEN ÇÖZÜM YOLLARI
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, sürdürülebilir Su Yönetimi: Basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, su tasarrufu sağlayabilir. Ayrıca, yeraltı su seviyelerinin düşmesinin önüne geçmek için acil koruma önlemleri alınmalı.
Anız yakımının yasaklanması ve denetlenmesi, toprak nemi tasarrufu sağlayacak malç uygulamalarının yaygınlaştırılması.
Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve bölgesel destek paketlerinin oluşturulması.
Kuraklığa dayanıklı ürün çeşitlerinin geliştirilmesi, verim izleme sistemlerinin kurulması ve su kaynakları verimli kullanılacak şekilde ürün desenleri
İKLİM KRİZİ TARIM TAKVİMİNİ DEĞİŞTİRDİ
Şanlıurfa ve çevresindeki hububat ekimleri, artık geleneksel Ekim ayında değil, Kasım ve Aralık aylarında yapılıyor. Bu, geçmiş 30 yılın verileriyle karşılaştırıldığında 30-45 günlük bir gecikmeyi gösteriyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2023-2025 dönemi tarımsal iklim analizleri, bu kaymanın iklim krizi kaynaklı sistematik bir değişim olduğunu doğruluyor.
YAĞIŞLAR %60 AZALDI, SICAKLIK 3 DERECE ARTIŞ GÖSTERDİ
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, çarpıcı bir uyarıda bulundu.
MGM 2024 raporuna göre, Şanlıurfa'da 2024-2025 tarım yılı yağış toplamı 158 mm olarak bekleniyor. Uzun yıllar ortalaması ise 430 mm. Güneydoğu Anadolu’da yağışlar %50-60 azaldı.
Sıcaklık Artışı: 2025 yılı için Türkiye geneli ortalama sıcaklık +2,1°C arttı. Güneydoğu Anadolu’da ise sıcaklık sapması +2,5-3,0°C arasında. Özellikle buğdayın başaklanma döneminde 30°C üzeri sıcaklıklar buğdaya büyük zarar verdi.
VERİM KAYBI RİSKİ: %30’A VARAN DÜŞÜŞ!
Türkiye Ziraat Odaları Birliği, bu yıl buğdayda %20-30 oranında verim kaybı bekliyor. Arpada ise %25 verim kaybı öngörülüyor. Kıraç alanlarda ise verim kaybı %60’a kadar çıkabilir.
Yağışsız Gün Sayısı: 2025 yılı itibariyle Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır ve Batman illerinde yağışlı gün sayısı ortalama 10-15 gün azaldı.
Ziraat odaları ve üretici birlikleri, son 50 yılın en kurak tarım sezonunu yaşadıklarını bildiriyor. TARSİM kapsamı dışındaki üreticiler için ekonomik risk %50’nin üzerinde. Çiftçiler, bu yılki verim kaybı nedeniyle büyük zorluklar yaşıyor.
Bu tablo yalnızca çiftçilerin değil, soframızdaki ekmeğin geleceğini de tehdit ediyor. Uzmanlar, sürdürülebilir su yönetimi ve iklim uyumlu tarım politikaları gibi acil tedbirlerin alınması gerektiğini vurguluyor.
ÖNERİLEN ÇÖZÜM YOLLARI
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve TEMA Vakfı Şanlıurfa İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, sürdürülebilir Su Yönetimi: Basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, su tasarrufu sağlayabilir. Ayrıca, yeraltı su seviyelerinin düşmesinin önüne geçmek için acil koruma önlemleri alınmalı.
Anız yakımının yasaklanması ve denetlenmesi, toprak nemi tasarrufu sağlayacak malç uygulamalarının yaygınlaştırılması.
Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve bölgesel destek paketlerinin oluşturulması.
Kuraklığa dayanıklı ürün çeşitlerinin geliştirilmesi, verim izleme sistemlerinin kurulması ve su kaynakları verimli kullanılacak şekilde ürün desenleri
Bu haber 218 defa okunmuştur.
YORUMLAR